What do you actually know about paper?
Did you know the average European uses 160 kilos of paper a year?
And that the word 'paper' doesn't refer to China, where the material was invented, but to Egypt? It comes from Cyperus papyrus, the sedge grass that grows along the Nile. We've been naming our writing material after a plant that, strictly speaking, has nothing to do with it for three thousand years now — papyrus isn't paper, but layered and pressed reed stems.
Before humans ever thought of it, a wasp got there first: chewed plant fibres mixed with saliva, forming a paper-like pulp that dries into a nest. Papermaking was likely copied from the wasp — the world's first paper mill, then, had no human inventor. It wasn't until around 105 AD that the Chinese official Cai Lun claimed the process we know today. The basic principle has barely changed since: fibres, water, a flat sheet, left to dry.
Twenty centuries later, that same simplicity is at the heart of the art exhibition Paper paper. Peter Boersma pointed me to it last weekend and exhibits there himself. He also made the poster, the catalogue, and the accompanying text panels next to the artworks — which I consider a work of art in their own right.
There are also the intriguing rock-like objects by Josefien Alkema, whom I wrote about two years ago. And finally, I found the work of Rosa Everts especially interesting. Using layers of transparent paper, she suggests nighttime glimpses behind lit windows in an imagined city.
Worth the drive to Museum Nienoord, where this refined exhibition runs through September 20.
Wat weet jij eigenlijk over papier?
Wist je dat de gemiddelde Europeaan 160 kilo papier per jaar verbruikt?
En dat het woord 'papier' niet verwijst naar China, waar het materiaal is uitgevonden, maar naar Egypte? Het komt van Cyperus papyrus, het cypergras dat langs de Nijl groeit. We noemen ons schrijfmateriaal dus al drieduizend jaar naar een plant die er strikt genomen niets mee te maken heeft — papyrus is geen papier, maar in lagen gelegde en samengeperste rietstengels.
Voordat de mens ooit op het idee kwam, deed een wesp het trouwens al: fijngekauwde plantenvezels vermengd met speeksel, tot een papierachtige brij die opdroogt tot een nest. De papiermaaktechniek is vermoedelijk afgekeken van de wesp — de eerste papierfabriek ter wereld had dus geen mens als uitvinder. Pas rond 105 na Christus zou een Chinese ambtenaar Cai Lun het proces claimen dat we nu kennen. Sindsdien is er weinig veranderd aan het basisprincipe: vezels, water, een vlak vel, laten drogen.
Twintig eeuwen later staat diezelfde eenvoud centraal in de kunstexpositie Papier papier. Peter Boersma wees me er afgelopen weekend op en exposeert er zelf ook. Hij maakte bovendien ook de poster, de catalogus en de begeleidende tekstbordjes bij de kunstwerken - die ik een kunstwerk op zich vind.
Verder zijn er de intrigerende rots-achtige objecten van Josefien Alkema te bewonderen, waar ik twee jaar geleden al over schreef. Tenslotte vond ik met name het werk van Rosa Everts erg interessant. Met lagen van transparant papier suggereert ze nachtelijke inkijkjes achter verlichte ramen in een denkbeeldige stad.
Anyway, een ritje waard naar Museum Nienoord, waar deze verfijnde expositie t/m 20 september is te zien.
